Τρίτη, 23 Οκτωβρίου 2012

Καλλιέργειες με... προσοδοφόρο μέλλον



Η αυξημένη ζήτηση για κατεψυγμένα πράσινα λαχανικά και χόρτα καθιστά τις καλλιέργειες προσοδοφόρες, καθώς οι οικονομικές τους αποδόσεις μόνο αδιάφορες δεν μπορούν να θεωρηθούν.

Μπορεί να μην ανήκουν στη λίστα με τις πολλά υποσχόμενες εναλλακτικές επαγγελματικές λύσεις στον αγροτοδιατροφικό τομέα, ωστόσο η αυξανόμενη ζήτηση για κατεψυγμένα πράσινα λαχανικά και χόρτα, τόσο στην εγχώρια όσο και στη διεθνή αγορά, καθιστά τις καλλιέργειες αυτές αρκετά προσοδοφόρες εμφανίζοντας αξιοσημείωτες προοπτικές ανάπτυξης.

Ο λόγος για το σπανάκι, τη ρόκα και τα ραδίκια, που μπορεί να μην έλκουν τους επίδοξους επενδυτές που αναζητούν διέξοδο στον πρωτογενή τομέα, ωστόσο οι οικονομικές αποδόσεις που μπορούν να αποφέρουν οι καλλιέργειες αυτές, μόνο αδιάφορες δεν μπορούν να θεωρηθούν.

Κατανάλωση
Τα τρία αυτά φυτά, που ανήκουν στην κατηγορία με τα φυλλώδη λαχανικά, τα οποία καλλιεργούνται για τα πράσινα φύλλα τους, καταναλώνονται είτε ωμά ως σαλάτα όπως το σπανάκι και η ρόκα, είτε βρασμένα ως σαλάτα όπως τα ραδίκια.

Στα θετικά της καλλιέργειας του σπανακιού είναι ότι καταγράφεται μεγάλη ζήτηση στην εσωτερική αλλά και στην εξωτερική αγορά, ενώ μπορεί να καλλιεργηθεί ως βιομηχανικό και να δώσει επίσης καλό εισόδημα στους παραγωγούς με το σύστημα της συμβολαιακής γεωργίας. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα μίας ομάδας 12 ατόμων στα Γιαννιτσά που προχώρησαν σε συνεργασία με μία ιταλική εταιρεία, η οποία συγκομίζει και αγοράζει το σπανάκι και το διαθέτει στην αγορά ως κατεψυγμένο.


Το ραδίκι, που λόγω της υψηλής στρεμματικής απόδοσης μπορεί να αποφέρει σημαντικό εισόδημα, δεν απαιτεί ιδιαίτερες καλλιεργητικές τεχνικές, με την άρδευση όμως να είναι υποχρεωτική ειδικά τους καλοκαιρινούς μήνες ώστε να υπάρχει η απαραίτητη υγρασία του εδάφους.

Η ελκυστική σε οικονομικές αποδόσεις ρόκα, αν και έχει αυξημένες ανάγκες σε αρδευτικό νερό, ιδιαίτερα τις θερμές μέρες του καλοκαιριού, δεν έχει ιδιαίτερες απαιτήσεις όσον αφορά το έδαφος και γι' αυτό μπορεί να καλλιεργηθεί με επιτυχία σε όλα τα είδη των εδαφών. Εχει μεγάλη αντοχή στις χαμηλές θερμοκρασίες, ενώ μπορεί να αντέξει μέχρι τους -3ο Κελσίου.

Στα θετικά της καλλιέργειας του σπανακιού καταγράφεται η μεγάλη ζήτηση στην εσωτερική και τη διεθνή αγορά

ΣΠΑΝΑΚΙ
Καθαρό εισόδημα από 500 έως 800 ευρώ το στρέμμα

Με το κόστος παραγωγής να ανέρχεται σε 150-300 ευρώ το στρέμμα και μια τιμή πώλησης 0,5 - 0,8 ευρώ το κιλό τη μεγαλύτερη περίοδο της εμπορίας του, το σπανάκι μπορεί να δώσει καθαρό εισόδημα από 500 έως 800 ευρώ το στρέμμα. Μάλιστα, τα έσοδα μπορούν να ανέλθουν σε πολύ υψηλότερα επίπεδα σε περίπτωση απευθείας πώλησης από τους παραγωγούς στις λαϊκές αγορές, όπου οι τιμές του σπανακιού κυμαίνονται από 1,5 έως 2 ευρώ ανά κιλό. Στην Ελλάδα το 2010 καλλιεργήθηκαν περίπου 40.000 στρέμματα με σπανάκι, ενώ η παραγωγή τους ξεπέρασε τους 56.000 τόνους.

Η ρόκα μπορεί να σπαρθεί την άνοιξη ή το φθινόπωρο, αλλά η καλύτερη εποχή είναι από τον Φεβρουάριο μέχρι τον Σεπτέμβριο
Το σπανάκι είναι φυλλώδες λαχανικό του οποίου χρησιμοποιούνται τα φύλλα σε διάφορες πίτες ή καταναλώνονται βρασμένα, κοκκινιστά σε διάφορα φαγητά αλλά και ως κατεψυγμένα προϊόντα. Αν και το σπανάκι είναι διαθέσιμο στην αγορά όλο τον χρόνο, οι περίοδοι στις οποίες θεωρείται ότι έχει την καλύτερη γεύση είναι από τον Μάρτιο έως τον Μάιο και από τον Σεπτέμβριο έως τον Οκτώβριο, κατά τις οποίες είναι και πιο φρέσκο.

Είναι τρόφιμο πλούσιο σε πολλά θρεπτικά συστατικά, όπως βιταμίνη Κ, βιταμίνη Α, βιταμίνη C, βιταμίνες της ομάδας Β, φυλλικό οξύ, μαγνήσιο, μαγγάνιο, σίδηρο και ασβέστιο.

Το σπανάκι είναι φυτό που αναπτύσσεται σε σχετικά ψυχρότερες περιοχές, όπως είναι περιοχές με μέση θερμοκρασία 16-18 οC, αλλά και σε περιοχές με μέση θερμοκρασία 10ο C μπορεί ακόμη να αναπτυχθεί.

Το ραδίκι δεν απαιτεί ιδιαίτερες καλλιεργητικές τεχνικές. Ωστόσο θα πρέπει να γίνεται άρδευση ειδικά τους καλοκαιρινούς μήνες, ώστε να υπάρχει η απαραίτητη υγρασία
Καλλιεργείται σε εδάφη μέσης συστάσεως με pΗ 6-6,7 που είναι πλούσια σε οργανική ουσία και τα οποία έχουν καλή στράγγιση. Το σπανάκι πολλαπλασιάζεται με σπορά των σπόρων απευθείας στο χωράφι, σε γραμμές που απέχουν 35 εκ. και 5-10 εκ. μεταξύ των φυτών σε κάθε γραμμή. Η σπορά γίνεται από τον Σεπτέμβριο μέχρι τον Μάρτιο. Χρησιμοποιούνται 1,5-2,5 κιλά σπόρου το στρέμμα, ενώ το βάρος ενός γραμμαρίου σπόρων περιέχει 90-120 σπόρους. Υστερα από 1,5 - 2 μήνες από τη σπορά γίνεται η συγκομιδή της πρώτης παραγωγής. Συνολικά γίνονται 2-3 κοπές ετησίως.

Αρδευση
Πρέπει να αρδεύεται έτσι ώστε να υπάρχει κανονική υγρασία στο έδαφος. Πρέπει να γίνεται λίπανση του εδάφους με 10 κιλά αζώτου, 5 κιλά φωσφόρου και 14 κιλά καλίου το στρέμμα ώστε να καλύπτονται οι ανάγκες της καλλιέργειας για μία προβλεπόμενη παραγωγή 2 τόνων το στρέμμα.

Η πρώτη συγκομιδή του σπανακιού αρχίζει 1,5 - 2 μήνες μετά τη σπορά και η δεύτερη 20 ημέρες μετά την πρώτη συγκομιδή. Για να γίνει η συγκομιδή των φύλλων θα πρέπει να έχουν σχηματισθεί 5-6 πραγματικά φύλλα. Η συγκομιδή γίνεται με εκρίζωση των φυτών ή κόβοντας τμηματικά τα μεγαλύτερα φύλλα, ώστε να γίνονται περισσότερες συγκομιδές το έτος. Μετά τη συγκομιδή του το σπανάκι συντηρείται σε χώρους όπου επικρατούν θερμοκρασίες 0 ο C και σε υγρασία 90-95% για μία διάρκεια 10-15 ημερών.

ΕΣΟΔΑ ΕΩΣ 700 ΕΥΡΩ ΑΝΑ ΣΤΡΕΜΜΑ ΑΠΟ ΤΗ ΡΟΚΑ
1.200 κιλά η μέση στρεμματική παραγωγή

Εσοδα της τάξης των 700 ευρώ ανά στρέμμα μπορεί να αποφέρει η καλλιέργεια της ρόκας, με τη μέση στρεμματική παραγωγή να κυμαίνεται μεταξύ 1.000-1.200 κιλά και την τιμή πώλησης στα 0,6-0,8 ευρώ το κιλό.

Η ρόκα είναι ένα μονοετές, ποώδες φυτό και ανήκει στην οικογένεια των σταυρανθών, που χαρακτηρίζονται από την έντονη μυρωδιά τους. Φύεται ως αυτοφυής ή ως καλλιεργούμενη σε αρκετές περιοχές της Μεσογείου. Είναι γνωστή από τα αρχαία χρόνια στην Ελλάδα με το όνομα «εύζωμον».

Είναι φυτό «ηλιόφιλο», δηλαδή αγαπάει τον ήλιο, αλλά μπορεί να καλλιεργηθεί και σε πιο σκιερά μέρη, αρκεί να το βλέπει ο ήλιος κάποιες ώρες την ημέρα. Πολλαπλασιάζεται αρκετά εύκολα με σπόρους. Η σπορά γίνεται στο τέλος του καλοκαιριού ή στις αρχές της άνοιξης. Κάποιες φορές όταν το φθινόπωρο είναι πολύ ήπιο, τότε μπορεί να έχουμε ρόκα και μέσα στην καρδιά του χειμώνα.

Η ρόκα μπορεί να σπαρθεί την άνοιξη ή το φθινόπωρο, αλλά η καλύτερη εποχή είναι από τον Φεβρουάριο μέχρι τον Σεπτέμβριο. Η σπορά γίνεται άμεσα στο χωράφι σε βάθος 0,5- 1,0 εκ. Η ρόκα σπέρνεται σε γραμμές που απέχουν 15 εκ. Οι σπόροι βλαστάνουν σε 5-15 ημέρες, ενώ η συγκομιδή γίνεται σε 65-70 ημέρες μετά τη σπορά ανάλογα με την ποικιλία. Η ρόκα μπορεί να φτάσει σε ύψος 10-60 εκ.

Η ανάπτυξή της ρόκας συντελείται σε 8 έως 10 εβδομάδες. Οσο ο καιρός είναι ζεστός, τόσο γρηγορότερα αναπτύσσεται. Από τα μέσα του Απριλίου μέχρι τα τέλη του Μαΐου αρχίζει να ανθίζει στις πιο ζεστές περιοχές και η ανθοφορία της μπορεί να παραταθεί μέχρι τα μέσα του Ιούνη στις πιο ορεινές και ψυχρές περιοχές. Ως φρέσκια μπορούμε να τη χρησιμοποιήσουμε κατευθείαν χωρίς καμιά περαιτέρω επεξεργασία.

Η ρόκα χρησιμοποιείται σε σαλάτες είτε μόνη της, είτε σε συνδυασμό με άλλα φυλλώδη λαχανικά, αλλά και ως καρύκευμα σε διάφορες συνταγές στη μαγειρική. Οι σπόροι της χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ενός ελαίου που χρησιμοποιείται πολύ στη φαρμακοποιία. Αποτελεί επίσης μια καλή πηγή ασβεστίου, μαγνησίου, καλίου, βιταμινών του συμπλέγματος Β, αλλά και βιταμίνης Α και C.

ΡΑΔΙΚΙ
Ξεπερνά τους δύο τόνους η απόδοση ανά στρέμμα

Κάθε άλλο παρά ευκαταφρόνητο εισόδημα μπορεί να αποφέρει η καλλιέργεια ενός χόρτου όπως είναι τα ραδίκια, με στρεμματική παραγωγή που υπερβαίνει τους 2 τόνους και τιμή λιανικής πώλησης 1,5 ευρώ το κιλό.

Είναι ένα φυτό αυτοφυές, που το συναντάμε σε πολλές περιοχές της χώρας μας, ενώ ταυτόχρονα καλλιεργείται συστηματικά σαν φυλλώδες λαχανικό. Το ραδίκι καταναλώνεται πάντα βρασμένο σε σαλάτες, ενώ σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες συνηθίζεται να περιλαμβάνεται ως φρέσκο λαχανικό σε σαλάτες. Καλλιεργείται σε πολλές περιοχές, ακόμη και σε ψυχρές επειδή είναι ανθεκτικό στις χαμηλές θερμοκρασίες. Επίσης αντέχει στην ξηρασία και στις υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού.

Αναπτύσσεται καλύτερα σε εδάφη ελαφρά ή μέσης συστάσεως, πλούσια σε οργανική ουσία, με ικανοποιητική υγρασία και καλή στράγγιση. Προτιμά εδάφη με ρΗ 6,5-7.

Πολλαπλασιάζεται με σπορά των σπόρων απευθείας στο χωράφι σε γραμμές που απέχουν 20-30 εκ. και σε αποστάσεις φυτού από φυτό επάνω σε κάθε γραμμή 20 εκ. Συνήθως χρησιμοποιείται μία ποσότητα σπόρου 0,4-0,5 κιλά το στρέμμα. Μπορεί επίσης να γίνει η σπορά σε σπορείο και να γίνει μεταφύτευση των φυτών μετά από 1,5 μήνα.

Η σπορά του ραδικιού μπορεί να γίνει σε ολόκληρη την περίοδο Σεπτεμβρίου-Μαρτίου. Συνολικά η διάρκεια της καλλιέργειας είναι 4-5 μήνες από τη σπορά μέχρι τη συγκομιδή.

Δεν απαιτεί ιδιαίτερες καλλιεργητικές τεχνικές. Θα πρέπει να γίνεται άρδευση ειδικά τους καλοκαιρινούς μήνες ώστε να υπάρχει η απαραίτητη υγρασία του εδάφους. Πρέπει να γίνεται καταπολέμηση των ζιζανίων με σκαλίσματα επειδή το ανταγωνίζονται στο νερό και στα θρεπτικά στοιχεία του εδάφους. Επειδή πυκνώνουν πολύ τα φυτά του ραδικιού θα πρέπει να γίνεται αραίωμα των φυτών ώστε να απέχουν μεταξύ τους 20 εκ.

Η συγκομιδή γίνεται με τα χέρια και γίνεται σταδιακά. Το φυτό αποκόπτεται στο ύψος της επιφάνειας του εδάφους. Πρέπει να γίνεται κοπή των φυτών και όχι ξερίζωμα ώστε μετά τη συγκομιδή να βλαστήσουν εκ νέου τα φυτά και να έχουμε 3-4 συγκομιδές. Σε περίπτωση που η εμπορία τους γίνεται με τη ρίζα, τότε γίνεται με ξερίζωμα και έχουμε μόνο μία συγκομιδή τον χρόνο.

Τα ραδίκια μετά τη συγκομιδή τους μπορούν να συντηρηθούν μερικές ημέρες στο ψυγείο, ενώ σε ελεγχόμενες συνθήκες με θερμοκρασίες 3-5ο C και σχετική υγρασία 90% μπορεί να συντηρηθεί για 7-12 ημέρες.

Κώστας Νάνος για το Έθνος

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...